"Bayan" olmayan KADINLAR!

ELİF TOKBAY

Bayan voleybol takımı, bayan sporcumuz, bayan giyim reyonu, bayan otobüs şoförü, bayan itfaiyeci, bayan doktor, bayandan satılık, bayan eleman, şişme bayan… Örnekleri çoğaltmak mümkün, ama itiraf edelim doktoruna “Bebek bayan mı?” diye soran hamile kadını Mutlu Tönbekici’den öğrendik, bu kadarına da “pes” dedik. Çoğu insanın kadın sözcüğüyle alıp veremediği bir şeyler var. Kadına “kadın” diyemiyor, “bayan”ı kullanarak kibar olduklarını sanıyorlar. Kadına “kadın” demek ayıpmış gibi… 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde Aydın Engin’in yazdığı yazıya kulak verirsek “kadın” yerine “bayan” sözcüğünü kullanmakla “Erkeklerin yer yer kerhane kapısını andıran bilinçaltı açığa çıkıyor”. Kadınlardan “benim avrat” diye söz edenlerden ayrılmak isteyen “kibar kentli”(!) “bayan”ı kullanıyor.

Bayan lafından bayılan iki kadının kurduğu www.bayandegilkadin.com sitesinin derdi tam da bu anlattıklarımız. Eğitimci iki kadın ocak ayından beri basını tarıyor, köşe yazılarını topluyor, gözlerine çarpan fotoğrafları paylaşıyor ve diyorlar ki “Eğer bayan kelimesi gerçekten bir nezaket ifadesi ise, demek ki bu, kadın kelimesinin çağrıştırdığı bir kabalığı örtmek için tercih ediliyor. Asıl sorun kadın kelimesinin toplumsal bilinçaltında ‘kirlenmiş’ kabul edilmesi.”

Yani kadın demek, cinsel ilişkiye girmiş demek, öyleyse birine kadın demek “Hıımmmmm.. Seni pis seni, sen artık kirlenmişsin” demenin bir başka yolu. O zaman ne yapalım, öyle uluorta herkese kadın demeyelim, kız desek de olmaz, “bayan”la işin içinden çıkalım. Fakat aynı durum erkekler için geçerli değil. Sitenin kurucuları diyor ki, “Erkek öğrencilerimize ‘size oğlan diyebilir miyiz?’ diye sorduk, ‘estağfurullah’ yanıtını aldık. Erkekler oğlanlıktan ilk fırsatta kurtulmak zorunda, kızların ise bu konuda çok dikkatli olması gerek. Türkçe erkeklerin erkek doğup erkek ölmesine izin veriyor, keşke kadınlar da kadın doğup kadın ölebilse. Ya da kız kelimesi sadece yetişkin olmayan kişiden söz etmek için kullanılsa.”

Continue reading Cumhuriyet Pazar/Elif Tokbay 28.03.10